Kiedy na scenie rozgrywa się najbardziej historyczny konkurs piosenki w Europie, barwna rozrywka jest gwarantowana. Od lat 50. XX wieku co roku najlepsi wykonawcy z krajów członkowskich Eurowizji rywalizują ze sobą, aby zdobyć głosy jury i publiczności. Niezależnie od tego, czy chodzi o śpiew operowy, taniec ekspresyjny, czy też występy muzyczne z przymrużeniem oka: imponujące pokazy sceniczne sprawiają, że to wielkie wydarzenie jest główną atrakcją w (austriackim) programie telewizyjnym. Zdradzimy Państwu, co sprawia, że Konkurs Piosenki Eurowizji jest tak wyjątkowy – i dlaczego nawet pół wieku po jego powstaniu nie stracił ani odrobinę na popularności.
Jak powstał Konkurs Piosenki Eurowizji?
Konkurs Piosenki Eurowizji, w skrócie ESC, odbył się po raz pierwszy w 1956 roku w Lugano w Szwajcarii – wówczas jeszcze pod dźwięczną nazwą „Grand Prix Eurovision de la Chanson Européenne”. Podstawową ideą nie było jednak zapewnienie sceny wschodzącym gwiazdom i gwiazdkom, ale promowanie ponadnarodowej współpracy między różnymi nadawcami publicznymi. W związku z tym siedem krajów – Niemcy, Francja, Szwajcaria, Włochy, Luksemburg, Belgia i Holandia – połączyło się w EBU (European Broadcasting Union), aby wspólnie zorganizować pierwszy konkurs kompozytorski wzorowany na renomowanym festiwalu w San Remo. Pierwotnie śpiewano po francusku, a każdy kraj mógł zgłosić po dwie piosenki
Pierwsze zwycięstwo przypadło gospodarzom: Lys Assia przekonała jury swoją piosenką „Refrain”.
Od tego czasu EBU oficjalnie rozrosło się do imponującej liczby 57 krajów – w 2015 roku nawet Australia została przyjęta do Unii na mocy wyjątku. Francuski już dawno przestał być „językiem urzędowym”: aby zapewnić ponadnarodowy, spójny wizerunek marki, nazwa konkursu muzycznego została zmieniona na „Eurovision Song Contest”.
Jak działa Konkurs Piosenki Eurowizji?
W ostatnich dziesięcioleciach wiele się zmieniło: warunki i wymagania dotyczące udziału były na bieżąco dostosowywane, wprowadzono rundy kwalifikacyjne, a także regularnie wprowadzano zmiany w sposobie oceniania utworów oraz w systemie głosowania widzów. Niemniej jednak od drugiej edycji w 1957 roku we Frankfurcie impreza odbywa się według tego samego schematu:
z każdego kraju na dużej scenie Eurowizji występuje jeden wykonawca, po czym następuje krótka przerwa z występem rozrywkowym, a następnie ogłoszenie wyników.
Widzowie z każdego kraju mogą głosować na swój ulubiony utwór przez telefon, SMS-em oraz za pośrednictwem oficjalnej aplikacji Eurowizji. Wszystkie głosy są sumowane w celu wyłonienia 10 najlepszych wykonawców, a następnie łączone z oceną jury – w ten sposób wyłaniany jest zwycięzca lub zwyciężczyni. Od 2004 roku stacje telewizyjne są zobowiązane do ustalania wyniku swojego kraju w drodze teległosowania.
Czy wiesz, że…? We Frankfurcie ugruntowała się również tradycja, zgodnie z którą stacje telewizyjne kraju zwycięzcy organizują następny konkurs. Jedynymi wyjątkami były konkursy ESC w latach 1960, 1963, 1972, 1974 i 1980.
Kwalifikacje i półfinały Eurowizji
Aby zapewnić, że kraje płacące najwyższe składki członkowskie nie będą musiały rezygnować z udziału w wielkim finale, tzw. „Wielka Piątka” – Niemcy, Francja, Włochy, Wielka Brytania i Hiszpania – jest zawsze automatycznie zakwalifikowana. Pozostali finaliści są wyłaniani od 2008 roku w dwóch oddzielnych półfinałach, aby dać jak największej liczbie krajów szansę na udział w konkursie ESC. O tym, które zespoły konkretnie wystąpią, decydują samodzielnie poszczególne kraje – często reprezentanci są wybierani w drodze rozbudowanych programów castingowych i głosowania publiczności.
Ile razy Austria wygrała konkurs piosenki Eurowizji?
Podobnie jak Szwajcaria, Ukraina, Włochy, Dania i Norwegia, również Austria może pochwalić się trzema zwycięstwami w konkursie ESC:
2025: JJ z utworem „Wasted Love”
2014: Conchita Wurst z utworem „Rise like a Phoenix”
1966: Udo Jürgens z utworem „Merci Chérie”
Pomimo tych sukcesów ten alpejski kraj, wraz z Norwegią i Szwajcarią, dzieli zresztą dotychczasowy negatywny rekord – każde z tych państw czterokrotnie zakończyło konkurs z zerowym wynikiem. Pierwszym krajem, który musiał opuścić konkurs bez zdobycia punktów, była jednak Belgia w 1962 roku. Ponadto jak dotąd tylko Niemcom (1964, 1965) i Holandii (1962, 1963) udało się uzyskać „zero punktów” w dwóch kolejnych konkursach.
Które kraje odniosły największe sukcesy w Eurowizji?
Irlandia i Szwecja, z siedmioma zwycięstwami na koncie, a za nimi Holandia, Luksemburg i Wielka Brytania, z pięcioma zwycięskimi występami. Trzecie miejsce w rankingu krajów dzielą Francja i Izrael, z czterema triumfami na koncie.
Jednak poza imponującymi seriami zwycięstw i smutnymi negatywnymi rekordami w historii ESC można znaleźć mnóstwo ekscytujących kamieni milowych i ciekawostek – idealnych, aby podczas następnego wieczoru przed telewizorem zabłysnąć prawdziwą wiedzą ekspercką!
Ciekawostki o Eurowizji: co warto wiedzieć o najstarszym konkursie piosenki na świecie
Wielu znanych muzyków osiągnęło przełom w karierze właśnie dzięki udziałowi w ESC: oprócz Céline Dion, która w 1988 roku zapewniła zwycięstwo Szwajcarii, oraz grupy ABBA, która wygrała konkurs w 1974 roku w Brighton, również Bonnie Tyler i Olivia Newton-John położyły tam podwaliny pod swoje udane kariery wokalne.
W pierwszym konkursie ESC w Lugano w 1956 roku mogli startować wyłącznie soliści. Dopiero w następnym roku po raz pierwszy dopuszczono duety, a grupy mogą startować dopiero od 1971 roku – i mogą składać się maksymalnie z sześciu członków.
Najwięcej punktów w historii konkursu zdobył Salvador Sobral w 2017 roku dla Portugalii – z imponującym wynikiem 785 punktów
Najmłodszą zwyciężczynią jest Sandra Kim: w 1986 roku, mając zaledwie 13 lat, zapewniła zwycięstwo Belgii. Od tego czasu minimalny wiek uczestników został podwyższony do 16 lat.
Niekwestionowanym „królem Eurowizji” jest Irlandczyk Johnny Logan: jako jedyny artysta w historii konkursu miał bezpośredni udział w trzech zwycięstwach – dwukrotnie jako wokalista (1980, 1987) i raz jako kompozytor (1992).
Żadne inne państwo nie organizowało zresztą ESC częściej niż Wielka Brytania: od momentu powstania odbyło się tam łącznie 9 konkursów, chociaż sam kraj mógł dotychczas pochwalić się „tylko” pięcioma zwycięstwami.
Niezależnie od tego, w jakim kraju odbędzie się następny konkurs piosenki: można być pewnym, że każda edycja zapisuje się na kartach historii. A skoro mowa o historii – na naszym blogu znajdą Państwo również mnóstwo materiałów do czytania na temat austriackich zwyczajów i tradycji, kultury oraz kuchni. Na przykład nasz przewodnik po kuchni austriackiej, ciekawe fakty dotyczące austriackiego dialektu oraz wszystko, co trzeba wiedzieć o wspaniałym wiedeńskim sezonie balowym.
Życzymy przyjemnej lektury!